Tunesië
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tunesië (Arabisch: تونس) officieel: Tunesische Republiek is een land in Noord-Afrika grenzend aan Algerije en Libië en aan de Middellandse Zee. Het behoort tot de Maghreblanden, waar ook Marokko, Mauritanië, Algerije en Libië toe worden gerekend.
Inhoud |
Geschiedenis
De laatste 40 jaar heeft het archeologisch onderzoek in Tunesië een hoge vlucht genomen, wat ons veel geleerd heeft over de periode voor de komst van de Feniciërs. Tunesië wordt van oudsher bewoond door Berbers. Vanaf de 10e eeuw v. Chr. werden de kustgebieden gekoloniseerd door Phoeniciërs. Hun belangrijkste nederzetting, Carthago, was vanaf de 5e eeuw v. Chr. een geduchte concurrent voor het opkomende Romeinse Rijk. De climax van de strijd tussen de beide steden was de legendarische veldtocht naar Italië van de Carthaagse generaal Hannibal zoon van Hamilcar. In 146 v. Chr. werd Carthago door de Romeinen met de grond gelijk gemaakt en werd het huidige Tunesië ingelijfd bij het Romeinse rijk. In de late oudheid werd Tunesië eerst overheerst door de Vandalen, daarna door de Byzantijnen.
In de 7e eeuw werd Tunesië ingenomen door de Arabieren, die de Islam introduceerden. Tot de 10e eeuw maakte de regio deel uit van de grotere Arabische kalifaten. Vanaf de 11e eeuw had het land zwaar te lijden onder vernietigende invallen door de Banu Hilal bedoeïen. Van de 10e tot de 16e eeuw heersten een opvolging van Berberdynastieën over het land: de Ziriden (973-1152), de Almohaden (1152-1229) en de Hafsiden (1229-1574). Onder deze laatste werd Tunis de hoofdstad en ontwikkelde het land zich als een grootmacht. Gedurende deze periode was het land constant in conflict met het Marokko van de Meriniden. Na enkele mislukte pogingen van Spanje om de Reconquista uit te breiden naar het Noord-Afrikaanse vasteland kregen vanaf eind 16e eeuw de Ottomanen het voor het zeggen. Zij regeerden Tunesië via de Bey van Tunis, een machtige gouverneur die in de praktijk regeerde als een autonome vorst. Onder de Beys ontwikkelde Tunis zich tot een belangrijke haven voor de beruchte Barbarijse zeerovers. Toen in de loop van de 19e eeuw de Bey in financiële moeilijkheden raakten, grepen de Fransen, die eerder al Algiers hadden ingenomen, hun kans en bezetten het land.
| 12 mei 1881 | Frans protectoraat |
| 1942-1943 | Duitse bezetting, pro-nationalistische Bey Lamine |
| 1943-1957 | Bey Muhammad al-Amin |
| 1954-1956 | Tahar ben-Ammar premier |
| 3 juni 1955 | autonomie |
| 20 maart 1956 | onafhankelijk Koninkrijk Tunesië met Muhammad al-Amin als staatshoofd en Habib Bourguiba van de Parti Socialiste Destourien als premier |
| vanaf 1956 | nationalisering Franse bedrijven, collectivisatie van de landbouw, stichting landbouwcoöperaties |
| 25 juli 1957 | de Republiek Tunesië wordt uitgeroepen: koning Al-Amin wordt afgezet, Bourguiba wordt president |
| 1978 | vanwege aanhoudende stakingen wordt de noodtoestand afgekondigd |
| 1980 | plundering grensstad door Libische militairen |
| 1981 | studentenrellen, invoering meerpartijenstelsel |
| 1984 | verbod op het dragen van een hoofddoek in openbare gebouwen |
| 2 oktober 1987 | Zine El Abidine Ben Ali wordt door Bourguiba als premier aangesteld |
| 7 november 1987 | Ben Ali zet Bourguiba af en wordt president |
| december 1987 | Ben Ali stapt uit de Parti Socialiste Destourien en richt de Rassemblement Constitutionel Démocratique op |
| 1990 | Ben Ali keurt de Iraakse bezetting van Koeweit scherp af |
| 1991 | Tunesië keurt de Amerikaanse en Britse inval in Irak af, de islamitische Ennadha groeit |
| 11 april 2002 | aanslag door Al Qaida op de eeuwenoude synagoge in Djerba |
| 2003 | Tunesië keurt de aanval van de Coalitie-troepen op Irak af |
Demografie
De bevolking bestaat etnisch gezien voor het grootste gedeelte uit Berbers. De meesten van hen zijn zich hiervan echter niet meer bewust en beschouwen zichzelf als Arabieren. In de loop van de geschiedenis hebben veel verschillende volken het grondgebied bezet en er hun sporen achtergelaten. Zie verder de geschiedenis van Carthago, Rome en de islam.
Het geboortecijfer sinds 2004 is 16,1, het sterftecijfer is 13,8. In de loop van de 20e eeuw is de bevolking vervijfvoudigd [6].
Religie
De grondwet van Tunesië bepaalt dat haar staatsgodsdienst de islam is en dat enkel een moslim president kan worden[7]. 98%[1] van de bevolking is islamitisch. Het land is sinds de oprichting in 1969 lid van de Organisatie van de Islamitische Conferentie (OIC).
Er zijn verder een minderheid van christenen (1%[1] van de bevolking) en joden (minder dan 1% van de bevolking[1]). Daar waar er in 1972 circa 25000 joden waren in Tunesië[2], waren er anno 2007 nog slechts 1500 over. Een van de oudste Joodse gemeenschappen bevindt zich op het eiland Jerba. El-Ghriba, de eeuwenoude synagoge van het eiland was op 11 april 2002 het mikpunt van een bomaanslag waarbij 21 mensen de dood vonden.
Het christendom kent ook een lange geschiedenis in Tunesië. Cyprianus was bisschop in Carthago in de 3e eeuw. In 1884 werd het katholieke aartsbisdom Carthago opgericht. Het werd in 1964 onder druk van de Tunesische regering opgeheven en omgezet in de prelatuur (nullius) Tunis. De meeste kerken werden toen ook genationaliseerd. De kathedraal van Saint Louis werd aan de eredienst onttrokken maar in 1993 terug in gebruik genomen. Op 31 mei 1995 werd de prelatuur terug verheven tot bisdom[8]. Sinds 2005 staat bisschop Maroun Lahham aan het hoofd van het bisdom.
Bestuurlijke indeling
 Zie Gouvernementen van Tunesië voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Tunesië is staatkundig onderverdeeld in 24 gouvernementen.
Geografie
Steden
De hoofdstad van Tunesië is Tunis, dat in het noorden van het land ligt. Buiten de medina die nog een traditionele sfeer ademt, is Tunis voor een deel een zeer westers aandoende stad, voornamelijk door de invloed van de Fransen aan het begin van de twintigste eeuw.
| Zie ook de lijst van Tunesische plaatsen |
Bezienswaardigheden
Toerisme in Tunesië
Tunesië is voor veel Europeanen een vakantieland. Populaire vakantiebestemmingen in het land zijn het eiland Djerba, en kustplaatsen als Sousse, Hammamet en Port El Kantaoui. Het land kent verder archeologische sites als die van Carthago dicht bij Tunis en El Djem met een indrukwekkend Romeins amfitheater. Ook heeft het zeer gevarieerde soorten landschappen, van woestijnlandschap in de Sahara in het zuiden, tot bossen in het noorden op het schiereiland Cap Bon. Een goedkope manier van reizen is de gedeelde taxi (genaamd louage), waarvoor men op goed geluk naar een taxistandplaats kan gaan: de chauffeurs zijn altijd blij als ze hun taxi vol krijgen. Minder bekend dan het eiland Djerba zijn de Kerkennah Eilanden die voor de kust van Sfax liggen.
Belangrijke oases in Tunesië zijn Tozeur en Douz. Vanuit deze plaatsen kan men de Sahara verkennen, alsmede het Sjott el-Djerid. Wie nog nooit een fata morgana heeft gezien, maakt hier een goede kans er een waar te nemen. Sidi Bou Said is een pittoreske plaats niet ver van de hoofdstad Tunis, die onder meer kunstzinnige mensen aantrekt.
Golf in Tunesië
De Fransen hebben de golfsport in Tunesië geïntroduceerd. Al in 1927 werd de Carthage Golf Club (par 66) opgericht, een van de oudste golfclubs in Afrika. Eind 2009 had het land tien golfclubs en twaalf 18-holesbanen.
Politiek
Staatsinrichting
De grondwet van Tunesië[7] dateert van 1959. Volgens die grondwet is het land een democratie, met een republikeinse staatsvorm en de islam als staatsgodsdienst. Staatshoofd van de republiek Tunesië is de voor vijf jaar (algemeen kiesrecht) gekozen president. Net als in de vroeger kolonisator Frankrijk, bezit de president verregaande bevoegdheid. Het kabinet van Tunesië wordt geleid door een minister-president. Hoogste wetgevende macht in Tunesië is de Nationale Vergadering (parlement), dat door alle burgers van 20 jaar en ouder voor vijf jaar wordt gekozen.
Het lokaal bestuur bestaat uit gouvernementen (provincies) o.l.v. een gouverneur met vrij grote bevoegdheden. Ieder gouvernement heeft ook een provinciale raad. Zowel de raad als de gouverneur worden via algemeen kiesrecht gekozen. Verder bestaan er gemeenteraden en landsdistricten. Aan het hoofd van een landsdistrict staat een door de districtsraad gekozen sjeik en aan het hoofd van een gemeente een door de gemeenteraad gekozen burgemeester.
Politieke partijen
De belangrijkste partij op zowel landelijk als lokaal niveau is de Rassemblement Constitutionel Démocratique (RCD). Hoewel het land een meerpartijenstelsel kent, is de RCD als regeringspartij machtig. De RCD kent een eigen vakbond, vrouwen- en jeugdbeweging en culturele verenigingen.
Andere partijen zijn: Mouvement des Démocrates Socialistes (sociaaldemocratisch), Parti Communiste (communistisch), Ennadha verboden (islamitisch) partij.
Het Front Islamique du Salut (FIS), is een 'fundamentalistische islamitische' beweging, in tegenstelling tot de Ennadha, die weliswaar streeft naar de invoering van de sharia, maar binnen deze partij leeft een levendige debatcultuur (met name omtrent polygamie [polyandrie] en echtscheidingsrecht) en is men scherp gekant tegen het gebruik van geweld.
Tijdens de verkiezingen in 2004 is de zittende president Zine al-Abidine Ben Ali herkozen met 95% van de stemmen. Dit was in 1999 nog 99,4%. De uitslag werd sterk beïnvloed door de perscensuur, die de RCD heeft uitgeoefend. De oppositie was hierdoor bijna geheel afwezig in de landelijke media. Dit sluit overigens niet uit dat de president veel steun bezit in het land.
Staatshoofden van Tunesië
Koninkrijk Tunesië (1956-1957)
- Muhammad al-Amin (Bey van Tunesië 1943-1956)
Republiek Tunesië (1957-)
- Habib Bourguiba (1957-1987) PSD
- Zine El Abidine Ben Ali (1987-) RCD
Externe links
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ a b c d (en) CIA - The World Factbook
- ↑ a b Grote Winkler Prins, zesde druk, 1974
- ↑ (en) Verenigde Naties 2004
- ↑ (en) Laatste census 28 april 2004 (via V.N.)
- ↑ (en) Niet officiële schatting CIA Factbook 1 juli 2009 (berekend door US Bureau of the Census)
- ↑ WESP: historical demographical data
- ↑ a b (fr) Constitution de la République Tunisienne, www.jurisitetunisie.com
- ↑ (fr) Diocèse de Tunis
 | Voor meer mediabestanden zie de categorie Tunisia van Wikimedia Commons. |
| Voor meer mediabestanden zie de categorie Aerial photographs of Tunisia van Wikimedia Commons. |
| Lijst van landen in 2010 in Afrika |
|---|
Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauritanië · Mauritius · Marokko · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Oeganda · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Somalië · Soedan · Swaziland · Tanzania · Tsjaad · Togo · Tunesië · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika Overige gebieden: Mayotte · Réunion · Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha · Westelijke Sahara |
| Arabische Liga |
|---|
Algerije · Bahrein · Comoren · Djibouti · Egypte · Irak · Jemen · Jordanië · Koeweit · Libanon · Libië · Marokko · Mauritanië · Oman · Palestijnse Autoriteit · Qatar · Saoedi-Arabië · Somalië · Soedan · Syrië · Tunesië · Verenigde Arabische Emiraten |
